Το 2026 φαίνεται να είναι η χρονιά της αλήθειας για την ελληνική οικονομία — αλλά όχι για τους λόγους που νομίζετε. Ενώ η κυβέρνηση παραμένει αισιόδοξη, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν: τι θα συμβεί όταν τα εύκολα χρήματα της ΕΕ στερέψουν;
Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε φιλόδοξους στόχους: ανάπτυξη ΑΕΠ 2,4% (διπλάσια από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης), επενδύσεις που αυξάνονται κατά 10,2%, και ανεργία που πέφτει στο 8,6% — το χαμηλότερο επίπεδο από το 2008.
Η Πραγματικότητα Πίσω από τους Αριθμούς
Αλλά εδώ αρχίζει το πρόβλημα. Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) της ΕΕ — το διάσημο "Ελλάδα 2.0" — έχει αποτελέσει τον κύριο κινητήρα των ελληνικών επενδύσεων από την πανδημία. Με συνολικά 35,95 δισεκατομμύρια ευρώ (18,22 δισ. επιχορηγήσεις και 17,73 δισ. δάνεια), η Ελλάδα έχει ήδη απορροφήσει το 65% των κονδυλίων.
Το ερώτημα που κανείς δεν θέλει να απαντήσει: τι θα γίνει όταν τελειώσουν αυτά τα χρήματα;
Το Κενό των Επενδύσεων
Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν για ένα "κενό επενδύσεων" αν ο ιδιωτικός τομέας δεν αναλάβει τη σκυτάλη από τα κρατικά έργα της ΕΕ. Η μετάβαση από την ανάπτυξη που τροφοδοτείται από "εύκολες" επιχορηγήσεις της ΕΕ σε ανάπτυξη που οδηγείται από ιδιωτικές επενδύσεις και βιώσιμες εξαγωγές είναι κρίσιμη.
Παράλληλα, ενώ οι μακροοικονομικοί δείκτες φαίνονται καλύτεροι, η μικροοικονομία — αυτό που νιώθουν πραγματικά οι πολίτες — παραμένει υπό πίεση. Το κόστος ζωής και στέγασης στην Ελλάδα παραμένει δυσανάλογα υψηλό σε σχέση με τους μισθούς.
Η Παγίδα των Μικρών Επιχειρήσεων
Η ελληνική οικονομία κυριαρχείται από πολύ μικρές επιχειρήσεις που συχνά στερούνται της κλίμακας για να εξάγουν ή να επενδύσουν σε έρευνα και ανάπτυξη. Για να παραμείνουν ανταγωνιστικές το 2026, οι ελληνικές επιχειρήσεις πρέπει να συγχωνευθούν ή να αυξήσουν την κλίμακά τους.
Επιπλέον, η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης. Οι μαζικές πυρκαγιές ή πλημμύρες (όπως η πλημμύρα Δανιήλ στη Θεσσαλία) έχουν ως αποτέλεσμα τεράστιες "μη προγραμματισμένες" τρύπες στον προϋπολογισμό.